Izba Architektów Rzeczypospolitej Polskiej
Stowarzyszenie Architektów Polskich
Stanisław Adam PilutEdward Jan MorczyńskiJan Stefan ŻochowskiHalina Tarsa-ChylińskaZdzisław Jan HryniakZdzisław Kazimierz DaczkowskiJacek BurczynManfred PietzGerard AlexewiczJacek Jan NowickiStanisław Michał JankowskiBolesław KardaszewskiAnna Boye-GuerquinJarosław Zygmunt RakowskiJan Dominik SmogorzewskiKonrad DybaJuliusz ZielińskiKrzysztof Feliks MoczydłowskiTomasz Piotr TaczewskiWiktor TołkinStanisław DejryngJan Zdzisław KasprzakTadeusz KozaczewskiHenryk Józef JaszczewskiRyszard JędrakKonstanty OlechnowiczKazimierz Antoni KrzyżanowskiMarian ParuzelStefan SienickiAdam SalamonJózef UfnalewskiStefan KozińskiKazimierz TołłoczkoEwa Maria KnotheJerzy ZaleśnyZygmunt KuchtaAndrzej Jan TrojanowskiAntoni Stefan KąsinowskiJan Aleksander BagieńskiJózef Tadeusz BarańskiKrzysztof ŁukasiewiczAleksy RoszkowskiWacław RyttelAleksander PlucińskiEugeniusz Ryżewski
In memoriam - Pamięci Architektów Polskich
Stanisława Nowicka

prof. arch. Stanisława Nowicka

* 29.04.1912, Pułtusk

† 18.02.2018, USA

Stanisława "Siasia" Nowicka (zd. Sandecka) - architekt, rysowniczka, wykładowca akademicki.
Absolwentka Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej (1936). Profesor (1963).

Wykładowca w University of Pennsylvania (1951-77). Profesor architektury i wzornictwa na uniwersytetach North Carolina State University i University of Southern California (do 1962).

Autorka m.in.:
- Dom Wycieczkowy, Augustów (1938) - współautorzy: Maciej NowickiWładysław Stokowski - wpisany do Rejestru zabytków (338 z 11.03.1983);
- hala Dorton Arena, Raleigh (USA) (1949) - współautor M. Nowicki.

Konkursy m.in.:
- na projekt meczetu w Warszawie (1936) - współautor M. Nowicki - III nagroda.

Członek Koła Artystów Grafików Reklamowych (KAGR) (1934-39).

Odznaczenia m.in.: medal AIA (1978), medal "Gloria Artis" (2016).

Żona architekta Macieja Nowickiego (1910-1950).

****************************************************************************

WSPOMNIENIE

W końcu lutego doszła do nas smutna wiadomość, że w USA zmarła w dniu 18.2.2018 – najstarsza nasza koleżanka – Stanisława Nowicka.
Stanisława – z domu Sandecka urodziła się 29.4.1912 w Pułtusku  a studia architektoniczne odbyła na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej  (1928 -1936). Tam też poznała swego przyszłego męża Macieja Nowickiego (1910-1950), tworząc z nim czołową parę w grafice polskiej okresu międzywojennego, którą – z efektem – uprawiali studenci tego wydziału. Ich sławną serię plakatów rozpoczął w roku 1931 -o czym warto w naszym środowisku wiedzieć -„Bal Młodej Architektury”. Uprawiali też grafikę użytkową w szerszym przekroju, projektując okładki do książek i ilustracje do czasopism  w tym do czołowego w świecie polskiej plastyki periodyka „Arkady”. Zaangażowali się w tę działalność tak dalece, że założyli nawet „Pracownię Artystów Plastyków” (1931), cieszącą się dużym uznaniem.  A Siasia – jak ją w środowisku zawodowym nazywano – dostała nawet Złoty Medal za opracowanie plastyczne w polskiej ekspozycji na Światowej Wystawie w Paryżu w roku 1937. Pozwoliło im to nawet na krótką praktykę u Le Corbusiera.  Nie rezygnowali bowiem z swej drogi architektonicznej biorąc też efektywny – to znaczy z nagrodami – udział w konkursach (m.in. Domki BGK,  Meczet w Warszawie, Ośrodek wypoczynkowy w Augustowie czy Sanatorium w Druskiennikach). Z tych ostatnich Dom Wypoczynkowy w Augustowie – już po dyplomie w roku 1938 – został wybudowany, a realizacji sanatorium w Druskiennikach przeszkodziła wojna. Po Kampanii Wrześniowej, w której Maciej walczył w artylerii przeciwlotniczej zostali w Warszawie, gdzie Maciej z czasem włączył się w działalność podziemnego Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, a Siasia zajęła się narodzonym właśnie synem Pawłem (1941-2015).
Powstanie przebyli w podwarszawskich Laskach, gdzie Maciej pełnił funkcję oficera łącznikowego z oddziałami AK w Puszczy Kampinoskiej, projektując tam wcześniej rozbudowę Zakładu dla Ociemniałych Dzieci. Ewakuowani do Zakopanego powrócili do oswobodzonej Warszawy na wezwanie nowych władz i przystąpili do projektowania jej odbudowy. Działo się to w tak zwanej „Dyskusyjnej Pracowni Wilanowskiej BOS”, której nowatorskie propozycje zostały jedynie na papierze. W roku 1945  zaproponowano M. Nowickiemu – z racji jego znajomości USA – stanowisko w polskiej służbie dyplomatycznej w Nowym Jorku, gdzie miał aktywizować opinię publiczną do idei odbudowy zniszczonej wojną Polski, a z czasem brać też udział w komisji konsultującej projektowanie gmachu ONZ. W ślad za Maciejem pojechała też z synem Siasia.  Istotne zmiany polityczne w Polsce spowodowały, że odmówili powrotu do kraju, decydując się na pobyt w USA. Sprawa nie była łatwa, bo nie mając odpowiednich uprawnień nie mogli – poza  pracą dla jakiegoś uprawionego architekta – wykonywać swego zawodu. Mogli natomiast uczyć i tak znaleźli się w Szkole Architektury Uniwersytetu Stanowego North Carolina w Raleigh. Mimo trudnych warunków – urodził się właśnie drugi ich syn Piotr (1950-) – przystąpili energicznie do pracy opracowując Program Nauczania, bardzo pozytywnie oceniony przez władze szkoły. Zaprojektowali tez wspólnie Klub Studencki (niestety przebudowany) a na horyzoncie pojawiły się  dwa wielkie projekty. Sławna później Hala  w Raleigh, t.zw. Paraboleum oraz nowa stolica Pendżabu w Indiach Chandigarh. Jak wiadomo tragiczna katastrofa lotnicza powracającego z Indii Macieja przerwała ich wspólną drogę i Siasia przeniosła się do Szkoły Sztuk Pięknych Uniwersytetu Pensylwania w Filadelfii, pracując tam – poza rocznym pobytem w Los Angeles – aż do swej emerytury (1951-1977).  Praca jej oceniana była niezwykle wysoko, o czym mówi przyznanie jej – jako pierwszej kobiecie w architektonicznych uczelniach USA -  – pełnego tytułu profesora (1963), wręczenie Medalu  AIA (1978)  jak i uhonorowanie przez Amerykański Związek Szkół Architektonicznych tytułem „Distinguished  professor” (1987) za jej pracę dydaktyczną. W czasie oficjalnej wizyty delegacji SARP w USA w roku 1973  odwiedziliśmy ją i było to bardzo sympatyczne spotkanie. W roku ubiegłym na wniosek Muzeum Plakatu w Wilanowie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznało jej swe najwyższe odznaczenie za zasługi dla kultury polskiej Zloty Medal „Gloria Artis”, który wręczony został jej w ambasadzie polskiej w Waszyngtonie. a sądząc z jej uśmiechu na załączonym zdjęciu, była z tego uhonorowania – po  75 latach – zadowolona.

Tadeusz Barucki

 

 

 

Galeria:

Dom wycieczkowy w Augustowie; fot.: http://fotopolska.eu/352925,foto.html?o=b126398&p=1 (dostęp 5.07.2017)Dorton Arena w Raleigh; fot.: Yoshito Isono, http://structurae.net/structures/j-s-dorton-arena

Źródła:

Udostępnij na:
Biogram dodano: 22.03.2018 | Aktualizacja: 18.02.2019, 00:46:43 | Wyświetleń od 01.01.2018 r.: 640